Plenerowa wystawa pokazuje historię dwóch miast

Wernisaż otworzył Dyrektor Muzeum Miasta Jaworzna Przemysław Dudzik. O wystawie i dziejach obu miejscowości opowiedziała kustosz muzeum Elżbieta Trojan. W wydarzeniu uczestniczyła Sekretarz Miasta Ewa Sidełko-Paleczny.

Na otwarciu obecni byli także kustosz Muzeum Miasta Jaworzna Adrian Rams, kierownik Referatu Kultury Anna Władyga oraz Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej Maciej Stanek. Przybyli również radni Barbara Sikora i Mirosław Pieczara, uczniowie i nauczyciele Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Jaworznie oraz mieszkańcy.

Wystawa przedstawia historię Jaworzna i Szczakowej jako dwóch odrębnych niegdyś ośrodków. Najstarsza wzmianka o Jaworznie pochodzi z 1238 roku, a o Szczakowej – z 1400 roku. Przez stulecia Jaworzno należało do dóbr biskupów krakowskich, natomiast Szczakowa była częścią dóbr królewskich związanych z zamkiem w Będzinie.

Duży wpływ na rozwój obu miejscowości miał przemysł. W 1766 roku w Szczakowej, z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, uruchomiono pierwszą w Polsce kopalnię węgla kamiennego. Około 1790 roku rozpoczęto wydobycie także w Jaworznie. Rozwój górnictwa i przemysłu zmieniał życie mieszkańców oraz infrastrukturę.

Ważną rolę w historii Szczakowej odegrała kolej. Po uruchomieniu w 1847 roku Kolei Krakowsko-Górnośląskiej miejscowość stała się istotnym węzłem komunikacyjnym. Równolegle Jaworzno umacniało pozycję ośrodka górniczego i energetycznego. Te zmiany przyczyniały się do rozwoju i wzrostu znaczenia obu miejscowości.

Szczakowa otrzymała prawa miejskie na mocy ustawy z 3 lipca 1896 roku. Jaworzno stało się miastem 21 września 1901 roku, po sankcji cesarza Franciszka Józefa. Jubileusze te stały się punktem wyjścia do przygotowania ekspozycji, która pokazuje także szersze przemiany zachodzące w obu miejscowościach.

Wystawa przypomina również trudne karty historii: okres II wojny światowej, zagładę społeczności żydowskiej oraz funkcjonowanie Arbeitslager Neu-Dachs, filii niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. Opowiada także o powojennych losach tego miejsca, w tym o Centralnym Obozie Pracy i Progresywnym Więzieniu dla Młodocianych Więźniów Politycznych.

Jednym z ważnych momentów przedstawionych na wystawie jest rok 1956, gdy Szczakową włączono w granice Jaworzna. W kolejnych latach do miasta przyłączano kolejne miejscowości, stopniowo kształtując jego współczesną strukturę. Tytuł ekspozycji, „Dwie rocznice, jeden organizm”, nawiązuje do tego wieloletniego procesu i splatania się historii różnych miejsc oraz społeczności.

Ekspozycja prowadzi także do XXI wieku, zestawiając historię miasta górniczego i przemysłowego z obrazem współczesnego Jaworzna, przedstawianego jako nowoczesne, innowacyjne i zielone.

Plenerową wystawę można oglądać przy budynku Muzeum Miasta Jaworzna. Jej forma przenosi opowieść o dziejach miasta do przestrzeni publicznej, umożliwiając mieszkańcom i innym zainteresowanym poznanie jego wielowątkowej przeszłości.

_{Źródło: Urząd Miejski w Jaworznie}